Gdzie leży granica inwestycji klasycznych, a gdzie zaczynamy mówić o inwestycjach alternatywnych? Czy da się zdefiniować moment, w którym przestajemy mówić o klasycznych instrumentach inwestycyjnych?

Inwestowanie w pierwszych odruchu kojarzy się z akcjami, obligacjami i lokatami nawet osobom nie związanym i nie interesującym się rynkami finansowymi lub szeroko pojętymi finansami. Problem z jednoznacznym określeniem napotykany jest wraz w zagłębieniem się w temat inwestowania. Co do zasady, wspomniane już akcje, obligacje oraz lokaty bankowe z pewnością należą do instrumentów tradycyjnych[1], jednak lista potencjalnych instrumentów klasycznych nie musi się na tym kończyć. Granica rozdzielająca je od tych alternatywnych nie jest jasno zdefiniowana i w wielu przypadkach może zależeć od inwestora[2]. Dla jednego z uczestników rynku tradycyjną formą lokowania kapitału będą akcje, obligacje i jednostki otwartych funduszy inwestycyjnych. Dla innego zaś lista ta powiększy się np. o inwestycje dokonywane na rynku nieruchomości. Sposób podziału zależy więc od doświadczenia i wiedzy inwestora oraz takich czynników jak wiek, wykształcenie i wartość portfela inwestycyjnego[3]. Wraz z wiekiem, wzrostem poziomu wykształcenia oraz stanu posiadania inwestora zwiększa się jego skłonność do alokacji większej części portfela w aktywa alternatywne oraz dokonywania szerszej dywersyfikacji tej części portfela inwestycyjnego, w skład której wchodzą inwestycje alternatywne, na większą ilość segmentów inwestycji alternatywnych[4]. Dodatkowym czynnikiem mającym wpływ na podział aktywów inwestowanych w instrumenty tradycyjne i alternatywne jest awersja inwestora do ryzyka[5].

Drugim kryterium, które może pomóc dokonaniu podziału aktywów na te należące do grupy inwestycji klasycznych i nieklasycznych jest występowanie instrumentów pochodnych na cenę lub inną wartość danego instrumentu finansowego[6]. Jeśli więc na jakimś rynku występują transakcje na instrumentach pochodnych, których cena zależy od innego instrumentu finansowego, to taki instrument można traktować jako inwestycję klasyczną. Spełnienie tego kryterium zaliczałoby inwestycje np. w metale szlachetne do inwestycji klasycznych. Wszak na światowych rynkach dochodzi do transakcji na kontraktach terminowych futures oraz opcjach opartych o cenę metali szlachetnych. Jak zostało wyżej zaznaczone dane kryterium ma za zadanie pomóc w dokonaniu podziału (który według pierwszego kryterium jest w dużej mierze zależny od indywidualnych cech i preferencji inwestora), a nie jednoznacznie zdefiniować listę inwestycji klasycznych i alternatywnych.

Kolejnymi kryteriami, dzięki którym mogłoby dojść do zakwalifikowania aktywa do inwestycji klasycznych jest występowanie odpowiednio:

·        indeksu opisującego zmiany cen pewnej liczby aktywów,

·        funduszu inwestycyjnego, który nabywa do swoich portfeli określone kategorie aktywów,

·        giełdy, na których dochodzi do obrotu określonymi rodzajami aktywów[7].

Wyżej wymienione kryteria pokazują jak problematyczne jest jednoznaczne zdefiniowanie klasycznego aktywa inwestycyjnego. Poniżej zaprezentowany został przykładowy podział aktywów na te będące według autora podziału tradycyjnymi aktywami inwestycyjnymi oraz aktywami alternatywnymi.

Przykład podziału aktywów inwestycyjnych na tradycyjne i alternatywne[8]

Aktywa tradycyjne:

·      Akcje

·      Obligacje

·      Waluty

·      Fundusze inwestycyjne (otwarte i zamknięte)

·      Instrumenty rynku pieniężnego

Aktywa alternatywne:

·      Fundusze ETF

·      Fundusze PE/VC

·      Fundusze typu hedge

·      Fundusze funduszy (FoF)

·      Nieruchomości

·      Instrumenty pochodne rynku nieruchomości

·      Produkty strukturyzowane

·      Surowce (złoto, srebro, itp.)

·      Infrastruktura

·      Instrumenty pochodne

·      Instrumenty pochodne na rynku pogodowym

·      Konta zarządzane (CAT)

·      Limity emisji na CO2

·      Instrumenty na rynku katastrof

·      Inwestycje emocjonalne (kolekcjonerstwo)

_Źródła:

_{Tekst jest fragmentem pracy dyplomowej: M. Trętowski, Inwestycje alternatywne w metale szlachetne. Warszawa: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 2023.}

_{[1]I. Pruchnicka-Grabias, Precious metals as alternative investments. Allahabad: Pushpa Publishing House 2017. Universal Journal of Mathematics and Mathematical Sciences vol. 10, nr 2 s. 124.}

_{[2]I. Pruchnicka-Grabias (red.), Alternatywne instrumenty inwestycyjne. Warszawa: CeDeWu 2021. Wydanie II s. 16-17.}

_{[3]J. Chevalier, G. Ellison, Are some mutual fund managers better than others? Cross-sectional patterns in behavior and performance. Nowy Jork: American Finance Association 1999. The Journal of Finance vol. 54 no. 3 s. 875-899.}

_{[4]K. Borowski, Inwestycje alternatywne w Polsce i na świecie na przykładzie rynku dzieł sztuki. Warszawa: SGH 2012. Badania polskiej klasy wyższej. Problemy, diagnozy, dylematy s. 207-208.}

_[5]Ibidem.

_{[6]Ibidem, s. 209-210.}

_{[7]Ibidem, s. 210-212.}

_{[8]K. Borowski, Inwestycje alternatywne w Polsce i na świecie na przykładzie rynku dzieł sztuki. Warszawa: SGH 2012. Badania polskiej klasy wyższej. Problemy, diagnozy, dylematy s. 209.}

_{Image by <a href="https://pl.freepik.com/darmowe-zdjecie/grafika-na-laptopie_926720.htm#query=classic%20investments&amp;position=20&amp;from_view=search&amp;track=ais&amp;uuid=73bd8881-d580-42a8-a167-19fc8e2bcafb">Obraz autorstwa creativeart</a> na Freepik}